MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 99 | MALA NEBESKA TELA
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 99
Planeta Br 99
Godina XVIII
Januar-Februar-Mart 2021.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Novembar 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

IŠČEZLE VRSTE

 

Oliver Klajn

Foberomis patersoni

Glodar od 3 m i 700 kg

 



Izumrli rod Phoberomys predstavlja drugog po veličini glodara za kojeg se ikada znalo. Živeo je u Južnoj Americi, u vremenskom rasponu od pre devet do unazad šest miliona i osamsto hiljada godina. Najsrodnije od postojećih bića je pakarana, zdepasti glodar koji živi u tropskim šumama sliva Amazona i podnožju Anda.

IŠČEZLE VRSTE

Phoberomys ima određene sličnosti sa kapibarom, najvećim glodarom koji je opstao do današnjih dana. Grad Urumako, u Venecueli, postao je poznat po fosilnim ostacima jedne džinovske kornjače ali i otkriću gotovo celovitog kostura vrste Phoberomys pattersoni, što o se zbilo 2000. godine. Međunarodni tim stručanjaka je, na nalazištima uglja i škriljaca, pronašao ostatke džinovske jedne životinje. Vrsta je nazvana po paleontologu Brajanu Patersonu koji je istraživao u tom delu sveta, sedamdesetih godina 2000.

IŠČEZLE VRSTE

Nalazište Urumako u Venecueli

Ovo stvorenje je bilo oko deset puta veće od kapibare, od koje je imalo duplo dužu lobanju. Primerci su bili teški do 700 kg! Phoberomys pattersoni je bio dug oko 3m. Imao je kratak ali snažan rep. Odlikovala ga je visina od preko 1m! Veruje se da se kretao brzo i u velikim krdima. Zadnji deo tela, naročito noge, bio je jači i krupniji od prednjeg.  
Ovaj glodar nije bio izuzetak po svojoj veličini. I ostale životinje u slivu reke Orinoko, u tom vremenu, bile su ogromne. Posebnu opasnost predstavljali su džinovski krokodili, mačke i ptice za koje je ova životinja bila poželjan plen.

IŠČEZLE VRSTE

Replika lobanje

 


Phoberomys pattersoni
je bio biljojed. Pretkutnjake i kutnjake je karakterisala visoka kruna dok je dužina sekutića iznosila oko 20 cm. Pripadnici ove vrste hranili su se po lagunama i manjim zalivima jer je prirodna sredina bila znatno drugačija od današnje. Uglavnom su, sudeći po karakteristikama zuba, jeli su velike količine trave.To su činili ležeći na boku, odnosno bedrima. Oči su im bile smeštene pozadi, prilično visoko na glavi.
Unutar roda postojala je i krupnija vrsta nazvana Phoberomys insolita,od koje nisu pronađeni nikakvi fosilni ostaci. Ipak, prvopomenuto otkriće je pomoglo da se stekne jasnija predstava o evoluciji živih vrsta u Južnoj Americi. Jer, do nastanka Panamaskog zemljouza, ovaj kontinent je bio  odvojen od Severne Amerike tako da se i živi svet tamo samostalno razvijao.
Stručnjaci veruju da je upravo veličina tela bitno doprinela nestanku vrste. Masivna stvorenja nisu mogla dovoljno brza da beže i da se sakriju od brojnih grabljivih neprijatelja, drugačiji su se kretala u odnosu na druge životinje... Morali su da stoje uspravno umesto da se zgrče kao glodari, u naše vreme. Nakon što je pronađen najveći deo kostura ovog bića, u medijima se odomaćio naziv Retzila, što asocira na pacova sa kojima inače nije imao puno zajedničkog. U prevodu sa starogrčkog, njegovo stručno ime označava zastrašujućeg miša.  

IŠČEZLE VRSTE

Lobanja vrste Phoberomys pattersoni / Fosili ove životinje na samom lokalitetu


 

Oliver Klajn

 


 


Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 99
Planeta Br 98
Godina XVII
Januar-Februar-Mart 2021.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2021 PLANETA