MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 98 | METEOROLOGIJA
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 98
Planeta Br 98
Godina XVII
Novembar-Decembar 2020.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Novembar 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

EGZOTIČNI NARODI

 

Oliver Klajn

Tuvaluanci

Pristojni i uzdržani ostrvljani

 

Tuvalu je država u Tihom okeanu koja se sastoji od tri ostrva i šest atola. Prostire se na samo 26 km2, i ima oko jedanaest hiljada stanovnika. Prvi Evropljanin koji je video jedan od atola bio je španski moreplovac Alvaro de Mendana, u 16. veku. U drevna vremena, samo je jedno od devet ostrvskih celina bilo naseljeno pa je arhipelag dobio ime po nenaseljenim delovima kopna.

EGZOTIČNI NARODI

Iz kolonijalnih vremena ostao je naziv za opstrvo Elis. Punu nezavisnost Tuvalu je stekao 1978. godine, pri čemu priznaju kraljicu Elizabetu II kao svog monarha. Nju predstavlja generalni guverner, koji se uvek bira među pripadnicima tuvaluanskog naroda.
Iako malobrojni, unutar svog etniciteta, stanovnici gaje osobenosti vezane za svako od ostrva koje stanovništvo Tuvalua naseljeva. Svaki atol, odnosno ostrvo ima svog poglavicu koji nosi titulu ulu aliki. Taj položaj može da obavlja samo osoba odgovarajućeg porekla. Poglavice su ujedno i verske vođe.
Postoje i lokalna veća staraca koja se zovu Falekaupule. U prevodu sa tuvaluanskog, to znači „sede glave sa zemlje”. Svoju vlast dele sa vrhovnim starešinama izvršnog organa veća staraca.

EGZOTIČNI NARODI

Tuvaluanci su polinežanski narod. Osim u matičnoj državi, manje zajednice od nekoliko stotina ljudi žive na Kiribatiju, Fidžiju i na Novom Zelandu. Tuvalu nije dovoljno arehološki istražen da bi se stekla jasna predstava o prvobitnom naseljevanju arhipelaga. Zna se, recimo, da je pre nego što je Mendana spazio atol koji se zove Nui, dolazilo do čestih putovanja kanuima između ostrva.
Po svemu sudeći, stanovništvo potiče sa Samoe i Tonge, odakle se širilo po Polineziji, ali i dalje, u Mikroneziju i Melaneziju. U lokalnim legendama, negde se kao predak koji je osnovao zajednicu pominje osoba sa Samoe a drugde sa Tonge. Početkom šezdesetih godina 19. veka počelo je da se širi hrišćanstvo. Sticajem okolnosti, tada je na Tuvaluu boravio protestantski đakon Elekana, sa Kukovih ostrva, koji je propovedao novu veru.

EGZOTIČNI NARODI

EGZOTIČNI NARODI

Dubok trag na razvoj vere posle prvih evropskih propovednika, ostavili su misonari sa Samoe koji su bili prvi sveštenici. To je uticalo ne samo na religiju nego i na jezik i muziku Tuvaluanaca. Danas, zajednica hrišćanska crkva Tuvalua obuhvata 97 posto stanovništva, i ima status državne crkve.
Svih devet ostrva imaju velike crkvene građevine. Verski praznici imaju veliki značaj i mogu da traju nekoliko nedelja. Opstaju i neka verovanja izvan crkvenog učenja, poput onog da duhovi  pokojnika imaju određenu moć.

EGZOTIČNI NARODI

EGZOTIČNI NARODI


Osim na atolu Nui, svuda se govori tuvaluanski. Ovaj jezik pripada eliškoj grupi polinežanske jezičke porodice. Na svakom ostrvu postoji poseban dijalekat, ali se međusobno i dalje razumeju. Ima i mnogo pozajmljenica iz samoanskog. Procenjuje se da je za jedanaest hiljada ljudi ovaj jezik maternji. Pored toga, mnogi Tuvaluanci znaju samoanski koji je dugo vremena bio jezik crkve i administracije. Zvaničan status ima i engleski jezik, mada se na njemu ne obavljaju poslovi državnih institucija.
Pod uticajem misionara, stanovništvo se koncentrisalo u seoskim naseljima. U centru sela su crkva i sastajalište koje se naziva maneapa. Na obodu su javne zgrade, poput škole ili vladine kancelarije.
Kuće su sagrađene od lokalnih biljaka i drveća. Korišćena je užad za povezivanje delova građevine, načinjenih od isušenog vlakna kokosa. Stubovi i krov tradicionalnih kuća su od biljke pandan. Početkom sedamdesetih godina prošlog stoleća, uragan je naneo veliku štetu prestonici Funafuti, u kojoj živi 60 odsto stanovnika. Od tada se uvoze građevinski materijali poput betona i gvožđa i za privatne kuće, koje se prave po ugledu na kuće u Evropi i Americi.

EGZOTIČNI NARODI

EGZOTIČNI NARODI

U unutrašnjosti zemlje stanovništvo se bavi ribarenjem, zemljoradnjom, gajenjem životinja i zanatstvom. U prestonici mnogi žive od prihoda rođaka koje upošljava vlada - jer je pristup prirodnim resursina ograničen. Ima i puno slučajeva naturalne privrede, odnosno razmene dobara.

EGZOTIČNI NARODINajčešće se hrane lokalnim usevom pulaka, koji se gaji u velikim jamama. Rado jedu tropsku biljku taro, plodove hlebnog drva, kokosove orahe, banane i ribu. U novije vreme, sve se više uvoze pirinač i brašno. U posebnim prilikama jedu ptičije i svinjsko meso a ponekad i kornjače.

Velika pažnja se posvećuje učtivosti u komunikaciji, mada postoje ograničenja u tome u zavisnosti od uzrasta i položaja u društvu. Smatra se da deca rano treba da prestanu da budu zavisna od majke tako da starija braća, a naročito sestre, učestvuju u podizanju manje dece.
Tuvaluanci imaju tri tradicinalna plesa, uz koje se pevaju stihovi u sve bržem tempu, dok se ne dostigne vrhunac. Nakon toga, naglo prestaju i igra i pesma. Plesovi se uglavnom izvode na javnim okupljanjima ili kada nečemu treba odati počast.

 

Oliver Klajn


 

 

 

Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 98
Planeta Br 98
Godina XVII
Novembar - Decembar 2020.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2021 PLANETA