MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 95 | PERIODNI SISTEM ELEMENATA
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 95
Planeta Br 95
Godina XVII
Mart - April 2020.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 95
Mart 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

ARHEOLOGIJA

 

O.K.

Vairau peščani nanos

Sa glavama ka istoku

 

Novi Zeland je država koja se sastoji od oko 600 ostrva. Samo dva su velika i na njima živi ogromna većina stanovništva. Najveće je Južno ostrvo, koje zauzima više od polovine teritorije ove države. Na severoistoku ovog dela kopna je region Marlboro, u kojem je nanos sedimenta u reci Vairau koja otiče u Kukov prolaz, moreuz koji deli dva najveća novozelandska ostrva. Tu dolazi do susreta Vairau reke sa morem i tu nastaje peščani nanos Vairau.

ARHEOLOGIJA

Peščani nanos Vairau i region Marlboro na Južnom ostrvu sa rekom Vairaua

Krajem tridesetih godina 20. veka, na tom mestu je jedan lokalni dečak pronašao ljudske skelete, oruđa i različite predmete. Nakon tog otkrića, o svemu je obavešten direktor obližnjeg  muzeja koji je izvršio prva iskopavanja na lokalitetu i nađene su brojne kosti blizu površine tla. Prirodne nepogode i obrađivanje zemlje plugom doveli su do takve situacije. Neke od tih kostiju su pripadale deci.
Proučena su 44  ljudska kostura i oko dve hiljade predmeta. Među njima je bilo i 69 alatki za rezanje koje podsećaju na sekiru - ali imaju oštricu koja je pod pravim uglom u odnosu na dršku. Korišćena je za glačanje ili tesanje građe. Na Novom Zelandu se može naći nekoliko tipova čvrstog i zelenog kamena pounamu, koji je od izuzetnog značaja za Maore, starosedelačko stanovništvo. Tri bradve načinjene su od tog kamena, a nađeno je i 80 mamaca za ribolov, od kamena i kostiju.
Maori su na Novi Zeland stigli sa istoka Polinezije. U njihovoj kulturi postoji  kaitiaki, odnosno čuvar koji vodi računa o nekom značajnom lokalitetu. Imajući u vidu da je u pitanju nalazište od velike važnosti za maorsku kulturu, već decenijama se o njenu stara kaitiaki. Iskopavanja u prvoj polovini 20. veka ukazala su na sličnost sa nalazima iz istočne Polinezije.
Pre deset godina, otpočela su nova iskopavanja, zasnovana na modernoj tehnologiji i metodima. Velika većina analiziranih skeleta, koji su bili podeljeni u četiri grupe, pripadala je ljudima u dvadesetim i tridesetim godinama. Nije bilo sredovečnih i starijih osoba.

ARHEOLOGIJA

Nađeni maorski predmeti

U ovom delu sveta su postojala posebna groblja za mlade ljude. Svi pronađeni kosturi nađeni su u plitkim grobnicama. U skladu sa načinom sahranjivanja u istočnoj Polineziji, glave su bile usmerene ka istoku a noge ka zapadu. Najstariji posmrtni ostaci otkriveni su kraj mora i u zapadnom delu nalazišta.
Najviše kostura je bilo u istočnom delu. Sprovedena ja DNK analiza kostiju i zuba ukazala je da su se ti ljudi uglavnom bavili lovom na džinovske i bezkrilne moa ptice, koje su najverovatnije istrebljene još u 15. veku. Pored skeleta, u grobovima su nađena jaja ptice moa, ogrlice, glave od bradve i dleta za tetoviranje.
Po svemu sudeći tu su se proizvodile bradve, najčešće od sedimentnog kamena argilit a ukupna proizvodnja je bila između 400 i 500 godišnje. Njihova glavna primena je bila za izradu kanua koje se zove vaka. Rad se obavljao tako što su ispred ravnog kamena kidani delovi argilita sa kvarcitom. Datiranje primenom radioaktivnog ugljenika pokazalo je da lokalitet potiče s kraja 13. veka. Nađena je i zemljana peć za kuvanje. U njoj se od glavnog korena lokalnih biljaka dobijala slatka pulpa.

ARHEOLOGIJA

Lokalitet izbliza

Sam Vairau nanos pokriva područje od 19 hektara, od čega bar 11 otpada na arheološki lokalitet. Reč je, verovatno, o nekadašnjem selu. Početkom ove decenije, otkriven je predmet koji ukazuje da su stanovnici tog naselje došli iz istočne Polinezije. To je naprava, odnosno dleto u vidu školjke za proširivanje rupa. Nakon što su završena istraživanja, pripadnici maorskog plemena Rangutane mogli su da sahrane 60 leševa koje smatraju svojim precima.
Značaj ovog nalaza je u tome što je to prvo poznato ljudsko naselje na Novom Zelandu. U poslednjim decenijama 13. veka, kada su stigli doseljenici iz istočne Polinezije, to je bilo ostrvo. Naučnici obavljaju ispitivanja DNK savremenih pripadnika Rangitane plemena da bi se utvrdila eventualna predačka veza sa ljudskim ostacima na nalazištu. Osim moe, nađene su i kosti drugih životinja, poput foka i različitih riba.


 

O.K.



Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u  
»  Prijatelji Planete

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 93
Planeta Br 91
Godina XVII
Novembar - Decembar 2020.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2020 PLANETA