MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA

»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 86
Planeta Br 86
Godina XVI
Septembar - Oktobar 2018.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 95
Mart 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

OKO PLANETE

 

VULKANOLOGIJA

Eksplozija zbrisala civilizaciju

Naučnici sa Univerziteta u Arizoni, SAD, odredili su tačno vreme katastrofalne erupcije vulkana Santorini, koja je uništila ostrvo Tira: prema procenama, to se dogodilo između 1600. i 1525. godine pne.
Minojska erupcija spada u ultraplinijski tip. Na skali vulkanske aktivnosti, ona je za dva stepena prevazilazila erupciju Vezuva 79. godine ne i Svete Helene iz 1980, a za jedan stepen eksploziju planine Pinatubo 1991. i Krakataua 1883. godine. Vulkan je izbacio 40-80 km3 stena, a eruptivni stub dostigao je visinu od 38-39 km. Snaga eksplozije može se uporediti sa jačinom od 200 hiljada atomskih bombi bačenih na Hirošimu. Smatra se da je erupcija prouzrokovala pad kritsko-minojske civilizacije.
Ranija istraživanja pokazala su da se minojska erupcija dogodila između 1650. i 1500. godine pne. U novom radu naučnici su, zahvaljujući mas-spektrometrima, analizirali 285 uzoraka borova iz Kalifornije i hrastova iz Irske, koji žive pet i dve hiljade godina. Pošto snažna vulkanska erupcija uzrokuje promene sastava atmosfere na celoj Zemlji i globalno zahlađenje, godovi drveta postaju tanji. Starost godova moguće je bilo odrediti pomoću radio-karbonske analize.
Na uzorcima iz različitih delova sveta pronađena su četiri veoma uska goda, čija je starost oko 3.600 godina. Prema mišljenju stručnjaka, uzrok za to je minojska erupcija. Nakon dobijanja uzoraka stabala, naučnici su izračunali udeo ugljenika S-14, sa oko trista godova formiranih između 18. i 15. veka pne. Poredeći ove podatke sa klasičnom geohronološkom skalom, došli su do saznanja da je starost artefakata sa ostrva Santorini precenjena. Oni su pokriveni zemljom - ali ne 1628. godine, već 30-40 godina kasnije,  tj.1.600-1.580. godine pne. 
Pre erupcije supervulkana, arhipelag Santorini bio je jedno ostrvo. Katastrofalna erupcija uništila je sredinu ostrva i ostavila za sobom udubljenje od 133 km3, koje je odmah potopilo more.
Razaranje ostrva izazvalo je cunami koji je preplavilo susedni Krit i „bombardovanje“ drugih okolnih ostrva eruptivnim materijalom i vulkanskim pepelom. Ovo je uništilo kritsko-minojsku civilizaciju i dalo osnova za legendu o Atlantidi. Posledice ove kataklizme osetile su se i u drevnom Egiptu i mnogim drugim zemljama, krajem bronzanog doba.

OKO PLANETE

 

 


Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u  
»  Prijatelji Planete

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 93
Planeta Br 91
Godina XVII
Novembar - Decembar 2020.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2020 PLANETA