MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 104 | ŠUME
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 104
Planeta Br 103
Godina XIX
Mart-April 2022.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 105
Maj. 2022g
Br. 103
Jan. 2022g
Br. 104
Mart 2022g
Br. 101
Jul 2021g
Br. 102
Okt. 2021g
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 100
April 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Nov. 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

TEMA BROJA

 

Tekst i ilustracije: Milomir Tomić

Zanimljivosti o drveću

Kao na slamku

 

Kako drvo pije vodu?

Drvo pije vodu isto kao kad deca piju sok na slamku. Povuče se ustima vazduh iz slamke, a sok krene naviše. U celom drvetu postoji vodeni stub, od korena do naјviših listova. Pod uticajem toplote vazduha, list se znoji i isparava. Sa isparavanjem stvara se sila usisavanja, koja kroz vodeni stub potiskuje vodu za dopunu uvis, pod uslovom da se vodeni stub ne prekine. Molekuli vode u vodenom stubu povezuje kohezija- privlačne sile. Čim se na listu zbog isparavanja oslobodi mesto, nanizani molekuli vode, malo po malo se podižu naviše, ispunjavajući prazninu isparenog dela. Istovremeno, vrši se osmoza - mešanje dve tečnosti kroz propustljivu opnu - membranu. Voda kao rastvor ide od ćelije do ćelije, prodire kroz zidove slađeg rastvora dok ne budu iste koncentracije i, zahvaljuući tom procesu, penje se do krošnje i stiže do vrha.

 

Kako drvo diše?

Deo pluća drveća su iglice i lišće. Svaki list sa donje strane ima male otvore, nalik ustima. Kroz njih biljka ispušta kiseonik a prima ugljen-dioksid koji se pretvara u šećere i tako dobija energiju. Noću je obrnuto. Disanje se obavlja od lišća do korena. Kada drvo zbog starosti “umre” i zemlja ga prekrije, zbog ugljen-dioksida se pretvara u ugalj.

 

Kako se drvo hrani?

Za Empedokla i Anaksagoru (VI-V vek pne) biljke su ukorenjene životinje. Aristotel (IV vek pne) uvažavao je to mišljenje dodajući da se organizam biljaka razlikuje od organizma životinja samo u stepenu složenosti; imaju iste osnovne osobine ali u različitom stepenu (na primer: imaju dušu ali nemaju osećanja). Kao i sva živa bića, biljke rastu, saobraćaju sa spoljnom sredinom i umiru. U njihovim ćelijama odvija se kompleks metaboličkih reakcija: proizvodi se hemijska energija, hrana i nove strukturne komponente. Biljne ćelije sadrže pigmente (hlorofile i karotionide) koji pretvaraju svetlosnu energiju sunca u hemijsku energiju (u obliku šećera) procesom fotosinteze. Ćelije su obavijene čvrstim zidom i mogu iz svog okruženja da uzmu neophodne materije isključivo upijanjem, u rastvorenom obliku. Biljke mogu da koriste neorganski azot u obliku nitrata i amonijaka i zato ne traže spoljašnje izvore proteina da bi živele. Ishrana biljaka zavisi od spoljne sredine. Rast i grananje drveta dovode delove korena, specijalizovane za upijanje, u nove tačke zemljišta tražeći rastvore mineralnih soli.

 

Zašto je drveće zeleno?

Sunčeva svetlost izgleda bela mada se sastoji od mnogo boja - talasa (boje se vide kada se pojavi duga posle kiše), ili uveče kada je crvena. Boje nastaju tako što se svetlost odbija pod određenim uglom. Neki materijali odbijaju a neki upijaju svetlost, pa od toga zavisi boja predmeta. Biljke imaju hlorofil, koji upija svetlost pod određenim uglom, “meša“ žutu i plavu i odbija je kao zelenu boju.

Tema Broja

Da li drveće razgovara?

Da. Neke biljke kada ih napadnu bube, šire razne mirise (kao ljudi dezodorans ili miris) da bi ih oterale ali i da upozore “svoje drugare” da se na vreme pripreme.

 Tema Broja

 

Tekst i ilustracije: Milomir Tomić

 



Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» UZ 100 BR. „PLANETE”

» 10 GODINA PLANETE

free counters

Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 105
Planeta Br 105
Godina XIX
Maj-Jun 2022.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2022 PLANETA