MAGAZIN ZA NAUKU, ISTRAŽIVANJA I OTKRIĆA
Planeta Br. 102 | ATLANTIDA, potopljena ili izmišljena?
»  MENI 
 Home
 Redakcija
 Linkovi
 Kontakt
 
» BROJ 102
Planeta Br 102
Godina XVIII
Oktobar-Novembar-Decembar 2021.
»  IZBOR IZ BROJEVA
Br. 101
Jul 2021g
Br. 102
Okt. 2021g
Br. 99
Jan. 2021g
Br. 100
April 2021g
Br. 97
Avgust 2020g
Br. 98
Nov. 2020g
Br. 95
Mart 2020g
Br. 96
Maj 2020g
Br. 93
Nov. 2019g
Br. 94
Jan. 2020g
Br. 91
Jul 2019g
Br. 92
Sep. 2019g
Br. 89
Mart 2019g
Br. 90
Maj 2019g
Br. 87
Nov. 2018g
Br. 88
Jan. 2019g
Br. 85
Jul 2018g
Br. 86
Sep. 2018g
Br. 83
Mart 2018g
Br. 84
Maj 2018g
Br. 81
Nov. 2017g
Br. 82
Jan. 2018g
Br. 79
Jul. 2017g
Br. 80
Sep. 2017g
Br. 77
Mart. 2017g
Br. 78
Maj. 2017g
Br. 75
Septembar. 2016g
Br. 76
Januar. 2017g
Br. 73
April. 2016g
Br. 74
Jul. 2016g
Br. 71
Nov. 2015g
Br. 72
Feb. 2016g
Br. 69
Jul 2015g
Br. 70
Sept. 2015g
Br. 67
Januar 2015g
Br. 68
April. 2015g
Br. 65
Sept. 2014g
Br. 66
Nov. 2014g
Br. 63
Maj. 2014g
Br. 64
Jul. 2014g
Br. 61
Jan. 2014g
Br. 62
Mart. 2014g
Br. 59
Sept. 2013g
Br. 60
Nov. 2013g
Br. 57
Maj. 2013g
Br. 58
Juli. 2013g
Br. 55
Jan. 2013g
Br. 56
Mart. 2013g
Br. 53
Sept. 2012g
Br. 54
Nov. 2012g
Br. 51
Maj 2012g
Br. 52
Juli 2012g
Br. 49
Jan 2012g
Br. 50
Mart 2012g
Br. 47
Juli 2011g
Br. 48
Oktobar 2011g
Br. 45
Mart 2011g
Br. 46
Maj 2011g
Br. 43
Nov. 2010g
Br. 44
Jan 2011g
Br. 41
Jul 2010g
Br. 42
Sept. 2010g
Br. 39
Mart 2010g
Br. 40
Maj 2010g.
Br. 37
Nov. 2009g.
Br.38
Januar 2010g
Br. 35
Jul.2009g
Br. 36
Sept.2009g
Br. 33
Mart. 2009g.
Br. 34
Maj 2009g.
Br. 31
Nov. 2008g.
Br. 32
Jan 2009g.
Br. 29
Jun 2008g.
Br. 30
Avgust 2008g.
Br. 27
Januar 2008g
Br. 28
Mart 2008g.
Br. 25
Avgust 2007
Br. 26
Nov. 2007
Br. 23
Mart 2007.
Br. 24
Jun 2007
Br. 21
Nov. 2006.
Br. 22
Januar 2007.
Br. 19
Jul 2006.
Br. 20
Sept. 2006.
Br. 17
Mart 2006.
Br. 18
Maj 2006.
Br 15.
Oktobar 2005.
Br. 16
Januar 2006.
Br 13
April 2005g
Br. 14
Jun 2005g
Br. 11
Okt. 2004.
Br. 12
Dec. 2004.
Br 10
Br. 9
Avg 2004.
Br. 10
Sept. 2004.
Br. 7
April 2004.
Br. 8
Jun 2004.
Br. 5
Dec. 2003.
Br. 6
Feb. 2004.
Br. 3
Okt. 2003.
Br. 4
Nov. 2003.
Br. 1
Jun 2003.
Br. 2
Sept. 2003.
» Glavni naslovi

TEKTONIKA

 

I.J.

Iz dubine Zemlje

Putovanje stena


Jedno nedavno istraživanje upućuje na pretpostavku da su džinovske grudve potisnutih sedimenata doplovile iz Zemljinih dubina. Stručnjaci sa Univerziteta u Vajomingu, SAD,  predložili su kompjuterski model po kome se pesak i blato, povučeni sa obale Kalifornije pre otprilike 75 miliona godina, vrate u Zemljinu koru uzdižući se kroz Zemljin omotač kao veličanstveno veliki dijapir, poput grudvica u lava lampama.

TEKTONIKA

Te grudve se sada mogu pronaći na površini Zemlje, na kopnu daleko od obale, u mestima kao što je pustinja Mojave i zapadna Arizona. Džej Čapman, docent katedre za geologiju i geofiziku na Univerzitetu Vajominga, čiji je fokus tektonika, rekao je da stene nisu naročito lep prizor naoko, ali je priča o njihovom „putovanju“ zaista neverovatna. Čapman je autor novog istraživanja po nazivu „Dijapirska relaminacija planinskog venca Oroskopija (jugozapad Amerike) tokom niskougaone subdukcije," koje je objavljeno u avgustovskom izdanju časopisa „Geologija“.

TEKTONIKA

Stene su započele svoj život kao erodirani sedimenti sa planina Siera Nevade a zatim su ih reke i potoci nosili nizvodno ka okeanu, gde su završili u naslagama subdukcijskih rovova, poput današnjih Marijanskih ponora, pojasnio je Čepmen. Onda su završili tridesetak kilometara duboko ispod zemlje, zahvaljujući potisnutim okeanskim pločama, da bi se pretvorili u stene srednjeg kvaliteta koju nazivamo šist.
Sve je to samo po sebi prilično zanimljivo, ali ono što je istinski neverovatno u vezi sa ovim stenama je da one nisu ostale potisnute, već su se nekako ponovo „domogle“ površine, gde se danas na njima može stajati. Čapman želi da istraživanjem pokuša da da odgovor na pitanje kako su se potisnute stene vratile na površinu Zemlje kao i da objasni distribuciju sedimenata u sloju ispod površine.

TEKTONIKA

Džej Čapman

On kaže da su se, po teoriji koja preovlađuje, sedimenti u vidu mrlja razmazali i zalepili za bazu severnoameričke tektonske ploče, formirajući tanki sloj. Međutim, gustina sedimenata je mnogo manja od stena u omotaču ili nižim slojevima kore i kompjuterski modeli predviđaju da će sedimenti plovno da se uzdižu kao vreli vosak u lava lampi. 

TEKTONIKA

Geonaučnici širom sveta rade na otkrivanju jedinstvenog sastava kontinentalne kore, a subdukcija i reinkorporacija sedimenata su popularne hipoteze, dodaje za kraj Čapman. Osim toga, mnogi istraživači se sada pitaju: da li su tečnosti i elementi oslobođeni iz potisnutih sedimenata možda doprineli ekonomski bitnim mineralima i metalima?

TEKTONIKA

 

 

I.J.



Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"

 

 

 

  back   top
» Pretraži SAJT  

powered by FreeFind

»  Korisno 
Bookmark This Page
E-mail This Page
Printer Versie
Print This Page
Site map

» Pratite nas  
Pratite nas na Facebook-u Pratite nas na Twitter - u Pratite nas na Instagram-u
»  Prijatelji Planete

» UZ 100 BR. „PLANETE”

» 10 GODINA PLANETE

free counters Flag Counter

6 digitalnih izdanja:
4,58 EUR/540,00 RSD
Uštedite čitajući digitalna izdanja 50%

Samo ovo izdanje:
1,22 EUR/144,00 RSD
Uštedite čitajući digitalno izdanje 20%

www.novinarnica.netfree counters

Čitajte na kompjuteru, tabletu ili mobilnom telefonu

» PRELISTAJTE

NOVINARNICA predlaže
Prelistajte besplatno
primerke

Planeta Br 48


Planeta Br 63


» BROJ 102
Planeta Br 102
Godina XVII
Oktobar-Novembar-Decembar 2021.

 

 

Magazin za nauku, kulturu, istraživanja i otkrića
Copyright © 2003-2021 PLANETA