ARHELOGIJA
O.K.
Indija: Tamilski zapisi u bakru
Povratak ploča u domovinu
Tamili su etnička zajednica koja spada u dravidske narode. U Indiji ih živi bezmalo sedamdeset miliona, što je preko pet procenata od ukupne populacije. Najzastupljeniji su u najjužnijoj indijskoj državi Tamil Nadu, koja je njihova matična teritorija i gde je tamilski jezik ozvaničen. Osim toga što su ubedljiva većina u Tamil Naduu, značajan udeo imaju među stanovništvom Šri Lanke, Malezije i Singapura.
Tamili obeležavaju lokalni praznik |
Između 9. i 13. veka postojalo je moćno Čola carstvo, čije je glavno središte bilo dolina reke Kaveri. Nemački epigraf Eugen Hulč je, krajem 19. Veka, pristupio Arheološkom zavodu Indije, vladinoj instituciji zaduženoj za proučavanje istorijskih spomenika u Indiji, i formirao zbirku starih natpisa iz južnog dela indijskog potkontinenta.
Novčići dinastije Ćola |
Tehnika štampe intaljo koristi metalnu ploču kao osnovnu površina. Slika ili tekst se praktično urezuju u ploču. Niz ovakvih ploča, mahom na tamilskom jeziku, pronađen je na poluostrvu Dekan, na jugu Indije. Najstarija ploča, napisana na tamliskom jeziku, potiču iz 6. stoleća. Ima natpisa na sanskritu. Ima i dvojezičnih ploča. Među stotinama natpisa koje su indijski arheolozi pronašli tokom više od jednog veka ima bakrenih i kamenih ploča.
Par tamilskih natpisa na bakrenim pločama |
Najstariji spomenici od bakra potiču iz 10. veka. Među njima se izdvajaju tzv. lajdenske pločice, tako nazvane po gradu Lajdenu, na jugozapadu Holandije. Ostale ploče su nazvane po vladarima iz dinastije Čola i mestima u kojima su pronađene. Na veliko nalazište naišlo se selu Tiruvalvangadu, u blizini Čenaja, prestonice Tamil Nadua. Ta zbirka sadrži 31 bakreni natpis na tamilskom jeziku i na sanskritu. Skoro sve ploče govore o davanju određenih privilegija, odnosno zemalja i imanja, od strane vladara, pojedincima i institucijama, kao niz nagrada za lojalnu službu ili radi zadovoljavanja određenih interesa. Ispisani tekstovi sežu sve do 19. veka.Posebnu celinu čine pet ploča iz 10. veka, koji se čuvaju u muzeju u Čenaju. Tu se mogu uočiti prsten i pečat dinastije Čola a prikazane su i različite životinjske vrste. Pismo koje je korišćeno srodno je tamilskom sistemu pisanja. Tekst je delom na sanskritu a delom na tamilskom jeziku. Njime se potvrđuju finansijske isplate navedene u ranijim dokumentima jednog hindusitičkog hrama. Bitan aspekt ovih ploča je što se navode kraljevi iz dinastije Čola i njihova genelogija.
Univerziet u Lajdenu je vratio ploče iz Holandije u Indiju. U njihovom posedu bile su od 1862, u vreme kada je ta oblast bila pod kolonijalnom vlašću Holandije.
Levo: Natpis iz hrama i to njegova spoljna i unutrašnja strana s
desno: primer natpisa kojim vladar dodeljuje imovina nekom podaniku |
O.K.
Kompletni tekstove sa slikama i prilozima potražite u magazinu
"PLANETA" - štampano izdanje ili u ON LINE prodaji Elektronskog izdanja
"Novinarnica"
|
